zaterdag 21 oktober 2017

Euro Birdwatch 2017 | Dag 2 van de trektelling - zondag 15/10

Naar jaarlijkse gewoonte wordt tijdens 2 dagen in september/oktober, met een intermezzo van 14 dagen tussen, een Euro Birdwatch-telling gehouden. Bedoeling is dat op zoveel mogelijk plaatsen in Europa de migrerende vogels worden geteld. Heel simpel.

De eerste editie vond plaats op zaterdag 30/9. Over het Noordelijk eiland trokken toen een teleurstellende 1.007 vogels. De trektellers van het Noordelijk eiland Wintam waren uiteraard weer van de partij en waren gebrand op revanche!

Bij het krieken van de dag waren de handtellertjes (‘klikkertjes’) paraat, kende ieder zijn taak. Elkeen hoort in zijn/haar eigen kwadrant te tellen en dan was het enkel wachten op de protagonisten. Ofschoon de zangvogels goed doorkwamen, werd meteen duidelijk dat de aantallen van de dag voordien (18.682 ex.) niet zouden worden gehaald. Uiteindelijk daagden wel enkele mooie soorten op in ons blikveld. Het begon meteen al sterk met een Geelgors voor 8u. Daarna begonnen de Vinken aan hun stormloop. Op enkele (vooral vroege) uurtjes vlogen er van deze laatste soort 7.349 tegen de lamp. Mooi waren ook een roepende Buidelmees en Baardman, helaas liet deze laatste zich niet zien.

Oktober tekende dit jaar ook voor een erg opvallende aanwezigheid van Appelvinken. 28 stuks alweer snorden over onze hoofden waaronder een prachtig groepje van 10 stuks! Ook Grote Zilverreiger scoorde speciaal voor deze editie erg behoorlijk met 11 stuks (2 x 4 ex. en 1 x 3 ex.).

In de namiddag, wanneer het zangvogelgeweld, op Veld- en Boomleeuwerik, Spreeuwen en 2 late Boerenzwaluwen na, wat was uitgeraasd, is het doorgaans aan de roofvogels om zich te laten zien. Zij maken graag gebruik van thermiek om zich zuidwaarts te begeven. Bovendien werden het weekend voordien erg hoge aantallen Buizerd waargenomen over Falsterbo in Zuid-Zweden zodat er wel één en ander verwacht werd. Op het moment dat er net een thermiekbel van 12 Buizerds uiteenspatte in een vervaarlijke glijvlucht los over de hoofden van de tellers, waren ook enkele geïnteresseerde passanten getuige van dit magnifieke natuurfenomeen. Zoiets maken we in elk geval niet elk jaar mee.

Verder passeerde in de namiddag ook nog een prachtig mannetje Blauwe Kiekendief en een Smelleken, een kleine, snelle valkachtige, een soort miniatuur Slechtvalk die in het noorden tot broeden komt.

Toen we er om 15u45 de brui aan gaven, hadden we niet durven vermoeden dat er zich een goed uur later een Rode Wouw nog uitgebreid zou laten fotograferen.  Nog een prachtig gekleurde en elegante roofvogelsoort die we aan de lijst konden toevoegen !

De aantallen die werden gade geslagen, werden meteen online ter plaatse via de trektellen app ingegeven, waardoor het resultaat meteen online zichtbaar is. We snelden met z’n allen toch weer tot het mooie aantal van 13.392 vogels. Fantastisch!

Dank aan de tellers voor hun overgave, enthousiasme en gewaardeerde aanwezigheid, aan de voorzitter voor de heerlijke koffiekoeken en aan alle geïnteresseerden die we graag wat uitleg verschaften over het fenomeen vogeltrek. Het was in elk geval een stralende editie van deze Euro Birdwatch met temperaturen tot 23°C, volop zon en een zwakke wind uit zuidelijke richting. Los van deze Euro Birdwatch trektellingen wordt er ook gewoon geteld op het Noordelijk Eiland te Wintam. Dit vindt naar gewoonte plaats op de trektelbank aan de Rupelbocht ten zuiden van de grote zuidelijke plas van het Noordelijk eiland.

Wie wil volgen welke soorten in welke aantallen er zoal passeren op een ochtend, kan terecht op de site www.trektellen.nl en doorklikken naar – België – Noordelijk eiland, Wintam.

Tekst: Wouter Van Assche

Trektellers Noordelijk eiland v.l.n.r.: 
Saskia Dendievel, Frederik Fluyt, Wouter Van Assche, Karel Boey en Kris De Keersmaecker

vrijdag 13 oktober 2017

Massaal veel overtrekkende roofvogels op komst

Komende zondag organiseert Natuurpunt de tweede simultaantelling van trekvogels dit najaar. Met historische aantallen Buizerds op de telpost in Falsterbo (Zweden) zijn de verwachtingen hooggespannen. Lees meer...

 >> "Zo'n 30.000 Buizerds verlieten Scandinavië de afgelopen dagen op hun tocht naar het zuiden. Minstens een deel daarvan zal ons luchtruim doorkruisen", zegt Koen Leysen van Natuurpunt.

Zo herken je trekvogels in vlucht  >> Trektelmodule 2.0

Na weken zwoegen is de volledig vernieuwde Trektelmodule 2.0  met beeld en geluid gelanceerd. Een droom voor iedereen die wat wil bijleren over de herkenning van trekvogels en hun geluidjes op punt wil krijgen. Deze module oogt veel frisser én werkt heel anders dan de vorige, bevat nog meer info, betere geluiden, betere foto's, overzichtelijkere grafieken, geen zware bestanden meer om te downloaden én perfect bruikbaar op smartphone of tablet.
 bron | Natuurpunt CVN

dinsdag 10 oktober 2017

Najaarstrektellen Noordelijk eiland Wintam - overzicht op 01/10/2017

Een koude oktoberochtend met een lucht vol lijsters, gorzen, piepers, vinkachtigen, leeuweriken. Overal geluiden en je weet niet wat eerst te tellen, naar waar te kijken, maar je moet wel, want je kan niet op de pauzeknop drukken. Je handen bevriezen, je verrekijker dampt aan en er zijn weer zo’n 500 vogels voorbij gevlogen zonder naamkaartje. Frustrerend maar geweldig, oktober ten top.

Laten we eerst eens terugblikken naar de voorbije maanden.  Augustus en september hebben hun kans gehad om ons te overdonderen met massale vogeltrek. Hieronder een kort overzicht van wat augustus en september zoal hebben opgeleverd aan de trektelbank ten zuiden van de grote plas van het Noordelijk eiland te Wintam.

Augustus kende 2 trektelmomenten, goed 11u30 aan trektelactiviteit voor 195 vogels. Dit leverde de eerste Visarend, Bruine Kiekendief (2) en Wespendief (2) op, alsook een Duinpieper, en, traditioneel voor eind augustus, Boompiepers en Gele Kwikstaarten.

September kende een tiental trektelsessies met 6.916 vogels, waarbij een tweeënvijftigtal uren vogels werden bijeen gekeken. 3 Visarenden, 6 Wespendieven en 11 Bruine Kiekendieven kaapten de voornaamste vermeldingen qua roofvogels weg, de langverwachte Zeearend die op 23/09 passeerde niet te na gesproken. Deze imposante vogel werd eerst op de Trektelpost Kruibeke Polder herkend, waarna ook Trektelposten KBR Zuid (Rupelmonde) en Wintam van deze enigmatische klepper konden genieten. 74 Ooievaars klapwiekten met hun bontgekleurde verenpak zuidwaarts. De bulk van 71 stuks deed dat in actieve vlucht op 17/09 in 3 groepen. Gele Kwikstaarten en Boompiepers piekten met 174 resp. 27 stuks op 02/09.

Euro Birdwatch simultaantelling op 30/09, waarbij overal in Europa zoveel mogelijk telposten bezet worden, was een tegenvaller door een regenfront dat vanaf 10u geen vogel meer doorliet. Opvallend waren de 20 Bontbekplevieren (o.a. een groep van 17 ex. ) op 16/09, een Duinpieper op 22/09, een Europese Kanarie op 29/09, 13 Appelvinken op 30/09 en uiteraard de Zeearend op 23/9.

De kop van oktober is er inmiddels af. 1/10 leverde meteen een telling van 5.127 exemplaren op, grotendeels te danken aan Vinken (3.179) en Graspiepers (932) én de tegenwind die ervoor zorgt dat vogels lager vliegen en dus zichtbaar(der) zijn. 29/09 was tot dusver met 1.207 ex. de sterkste dag voor Graspieper, die traditioneel begin oktober piekt.  Hierna zullen de Vinken (en meer en meer lijsters en leeuweriken) de scepter zwaaien.

Voor zij die de tellingen van Wintam willen opvolgen, kunnen dit via de website www.trektellen.nl en doorklikken naar Wintam, Noordelijk Eiland.
Tekst Wouter Van Assche – foto: Trektellers Noordelijk eiland

maandag 22 mei 2017

Nieuwe huurders

Na een eerder pover broedseizoen in 2016 lijkt de huiszwaluw dit jaar de nestkasten in Hemiksem gevonden te hebben.


Waar vroeger een grote kolonie huiszwaluwen huisde (46 nesten in 2013), werd door Natuurpunt na het afbreken van het bouwvallige pand in 2014 een 20-tal nestkasten geplaatst aan het naburig gebouw van de betoncentrale van Jacobs in de Herbekestraat.

Aanvankelijk hadden de huiszwaluwen geen interesse en kende het project weinig succes met slechts enkele, meestal zelfgemaakte nesten.



Toen ik deze week op controle ging, zag ik echter meteen meerdere huiszwaluwen af en aan vliegen. En inderdaad: nieuwe huurders in onze nestkasten! Na een grondige inspectie stond de teller op 11 bezette nestkasten en 1 eigen bouwsel. Dus 12 broedparen die deze zomer zullen proberen om hun jongen groot te brengen. Opmerkelijk is dat alle nestplaatsen aan het hoofdgebouw hangen en allemaal zuidgericht zijn. De nestkasten aan de straatkant (noordgericht) werden niet ingenomen.  Ook bijzonder is dat van de 13 geplaatste nestkasten aan deze zuidkant er niet minder dan 11 bezet zijn.


Zijn onze huiszwaluwen een beetje lui geworden of was er gewoon weinig bouwmateriaal (slijk)  in de omgeving? Of vinden ze ons aanbod gewoonweg goed?  En wat indien we er nog meer nestkasten aan de zuidkant hadden gehangen? Wie zal het weten?

Nu maar hopen dat de weergoden de komende weken een beetje mee wil werken zodat het broedsucces groot is en de kolonie volgend jaar nog kan uitbreiden.

Tekst: Peter Hofman
Foto's: Erik De Keersmaecker en Peter Hofman

vrijdag 5 mei 2017

Slechtvalken zorgen opnieuw voor kwartet jongen in Schelle

Sinds 2001 zijn slechtvalken vaste broedvogels in Schelle. Eerst in een houten nestkast, die door vrijwilligers van Natuurpunt tegen een 100 meter hoge schouw op het terrein van de toenmalige Electrabelcentrale werd geplaatst. Daarna in een roestvrijstalen nestkast, die in een 70-meter hoogspanningsmast op het buurterrein van ELIA werd geplaatst.
Vrijdag 5 mei werden de 4 jonge slechtvalken door Patrick Van Herp geringd met een officiële ring van Belgische Ringdienst. Sinds de start van het project in 2001 zagen al 41 jonge slechtvalken het levenslicht in Schelle. Enkel in 2007, 2008 en 2012 was er geen broedgeval. De voorbije jaren waren de Schelse slechtvalken bijzonder productief, met 4 jongen in 2014, 2015 en dus ook dit jaar, en nesten met 3 jongen in 2013 en 2016. 

De jonge slechtvalken in Schelle zijn momenteel 4 weken oud. Zodra ze 6 weken oud zijn starten ze met hun eerste vliegoefeningen en worden ze enkele maanden lang door hun ouders getraind in het vangen van prooien. 

Slechtvalken zijn echte vogeljagers en een jagende slechtvalk is een van de meest spectaculaire natuurbeelden, die men in de natuur kan zien. Bij hun stootvluchten op vliegende prooivogels halen ze snelheden tot meer dan 250 kilometer per uur, wat hen tot de snelste vogels ter wereld maakt. De prooien worden in de lucht gegrepen en al vliegend meegenomen naar een hoge plaats. 

De Schelse slechtvalken wordt intens opgevolgd door Linn en Rik. Bijna dagelijks zijn ze aanwezig in een parkje langs de Alexander Wuststraat, vlakbij de centrale, om met verrekijker en telescoop het wel en wee van de slechtvalken te volgen. 

foto's  |  Ringen jonge slechtvalken door Patrick Van Herp

zondag 26 februari 2017

Cursus Vogels kijken tijdens 2 seizoenen op stal en op stap…

Theorie-avond 1 in Natuur.huis de Paardenstal - Erik De Keersmaecker
Dinsdag 21 februari stond een eerste theorie-avond in Natuur.huis de Paardenstal op het programma. Koen Leysen van Natuurpunt CVN stond garant voor een boeiende avond, met op het menu ganzen en eenden. 

Zaterdag 25 februari konden een 25-tal deelnemers aan de cursus dit bijna allemaal live beleven, met excursies omheen het Noordelijk eiland tijdens de voormiddag en het Zennegat tijdens de namiddag.
Een vogelkijkexcursie omheen het Noordelijk eiland staat steeds garant voor enkele uurtjes vogelkijkgenot en dat was deze keer niet anders, ook omdat er meestal enkele onverwacht toemaatjes kunnen bekeken worden, en dit keer was dat een vrouwtje sperwer en enkele wondermooie nonnetjes.
Kijken naar de velduil aan het Zennegat - Frie Van Ballaer


Bij de vogelkijkexcursie omheen het Zennegat werd vooral uitgekeken naar de ontmoeting met de velduil. De voorbije weken was en is het Zennegat the place-to-be voor een ontmoeting met deze prachtige vogels.
Tientallen vogelkijkers staan er dagelijks met grote telelenzen, verrekijkers en telescopen klaar om er een glimp van op te vangen. Wandelaars, fietsers en zelfs hardlopers houden er halt en vragen ze af wat er aan de hand is. Af en toe laten de velduilen er zich van heel dichtbij bekijken en het lijkt wel dat ze totaal geen aandacht hebben voor al dat vogelkijkend volk. En dat was vandaag niet anders, minutenlang konden we er een jagende velduil bekijken.

Velduilen zijn vogels van open moerassige terreinen en ze zijn ook overdag actief, waarbij ze op jacht gaan naar woelmuizen. In Nederland broeden een 20-tal paartjes, vooral op de Waddeneilanden en Noord-Groningen. In Nederland en Vlaanderen zijn er elke winter kleine invasies van velduilen uit Noord- en Noordoost-Europa.
Tekst: Erik De Keersmaecker Natuurpunt Rupelstreek
    

woensdag 22 februari 2017

Een ode aan Dirk Colin

Op vrijdag 17/02/2017 overleed Dirk Colin na een moedige strijd, aan de gevolgen van een slepende ziekte. Onze gedachten zijn bij de nabestaanden, vrienden en kennissen van Dirk. 

Velen onder ons kenden Dirk als vogelijker en enthousiaste trekteller van de telpost Lier/Anderstad. Dirk was onlosmakelijk verbonden met zijn Anderstad, telpost die hij in het leven riep. Vele tienduizenden uren bracht hij in weer en wind door op de trektelpost, consciëntieus alle stipjes determinerend en wegschrijvend in tientallen schriftjes, wat een schatkamer aan bijzondere waarnemingen, patronen in de vogeltrek en wetenschappelijk waardevolle informatie opleverde.
Naast gepassioneerd trekteller, kamde Dirk per rijwiel de Lierse, Duffelse en Rumstse Netevallei (en voornamelijk de AWW- bekkens) uit op zoek naar bijzondere waarnemingen en ondernam hij vogelreizen in voornamelijk het West- Palearctische gebied.
Doorheen de jaren was Dirk mentor geweest van vele generaties vogelkijkers. Zo zorgde Dirk ervoor dat ettelijke vogelkijkers flink gebeten werden door de trektelmicrobe en bijvoorbeeld zelf trektelposten oprichtten.
Dirk zal voor ons steeds de peetvader van het Vlaamse trektellen zijn. Hoe hij ’s morgens vroeg, voor dag en dauw, per fiets vanuit zijn thuisbasis vertrok voor een potige fietstocht naar Lier, waar hij in halve duisternis Purperreigers uit het zwerk keek, hoe hij enthousiast, zoals enkel Dirk het kon “Reuzenstern” riep wanneer er één in mei doorkwam, hoe hij in zijn gekende stijl zijn mening ventileerde over de dingen des levens “ziede”, hoe hij tongsmakkend Waterrietzangers uit het biezengedeelte te Lier- Anderstad toverde en hoe hij, lang voor het gsm- tijdperk, naar het telefoonkotje fietste om een overtrekkende Roodkeelpieper op de vogellijn te doen plaatsen, hoe een Zwarte Ruiter hem taart kon doen eten…
Laten we Dirk danken gewoon omdat hij niet per sé iemand hoefde te zijn maar simpelweg was wie hij was, voor zijn overgave, inzet, enthousiasme en voor alles wat hij betekende voor zijn familie, vrienden, kennissen, leerlingen, collega- vogelkijkers.
Laten we Dirk herinneren, maar niet in de laatste sombere dagen, we zullen Dirk herinneren in betere tijden, hoe Dirk was toen hij nog alles kon en langzaam opwarmend in een stralende oktoberzon de vochtige kilte van een koude nacht van zich af kon schudden, euforisch vanop zijn geliefde trektelpost, vertellend wat hij vertellen wilde gewoon omdat het kon, geflankeerd door wisselende aantallen collega- trektellers, gadeslaand wat hem warmte en geluk verschafte, seizoen na seizoen, in regen en zonneschijn, in de vrijheid van het leven dat hij graag leefde. Bedankt voor wie je was en in onze gedachten voor altijd zal zijn !
En ook al zagen we je de laatste jaren minder, we weten dat we je voor eeuwig zullen missen, Dirk! 

Tekst: Wouter Van Assche – Trekteller Trektelpost Noordelijk eiland Wintam - Vogelwerkgroep Rupel